28 oktòb: Jounen Nasyonal Lang Kreyòl Ayisyen an, yon fyète pou tout pèp ayisyen an.

 28 oktòb: Jounen Nasyonal Lang Kreyòl Ayisyen an, yon fyète pou tout pèp ayisyen an.

Chak ane, 28 oktòb se yon dat enpòtan pou pèp ayisyen an, paske se yon okazyon pou nou mete lang kreyòl ayisyen an nan valè li, reflechi sou plas li nan sosyete a epi raple tèt nou enpòtans li nan idantite, kilti ak istwa peyi nou.

Lang kreyòl ayisyen an se youn nan pi gwo richès pèp nou an. Se nan lang sa a nou eksprime santiman nou, pataje eksperyans nou, transmèt tradisyon nou epi rakonte istwa nou bay jenerasyon k ap vini yo. Li se yon lang ki ini Ayisyen, kèlkeswa kote yo ye sou planèt la.

Kreyòl, yon lang ki pote istwa nou.

Kreyòl ayisyen an pran nesans nan yon istwa ki makonnen ak kolonyalism, esklavaj, rezistans ak batay pou libète. Li devlope nan kontak ant plizyè lang ak kilti, anvan li vin tounen lang pèp ayisyen an pale chak jou.

Pandan listwa peyi a, kreyòl la te jwe yon wòl enpòtan nan kominikasyon, nan mobilizasyon pèp la ak nan lit pou diyite. Se nan lang sa a anpil Ayisyen eksprime revandikasyon yo, transmèt konesans yo epi pataje rèv yo pou yon Ayiti ki pi jis e ki pi solid.

Jounen jodi a, kreyòl ayisyen an se yon lang ki gen pwòp gramè pa li, pwòp règ òtograf pa li ak yon richès literè ki parèt nan pwezi, woman, chante, pwovèb, teyat ak lòt fòm ekspresyon kiltirèl. Kreyòl la dwe jwenn plas li nan tout domèn. Malgre pwogrè ki fèt, lang kreyòl ayisyen an toujou ap fè fas ak anpil defi. Nan kèk enstitisyon, nan sistèm edikasyon an ak nan sèten espas pwofesyonèl, yo pa toujou bay kreyòl la plas li merite. Gen moun ki kontinye konsidere pale kreyòl kòm yon siy mank edikasyon, alòske se yon prejije nou dwe elimine.

Dapre Konstitisyon ayisyen an, kreyòl ak fransè se de lang ofisyèl peyi a. Se poutèt sa, li enpòtan pou nou ankouraje itilizasyon kreyòl la nan lekòl, nan inivèsite, nan administrasyon piblik, nan tribinal, nan medya ak nan tout lòt sektè nan sosyete a.

Yon responsablite pou tout Ayisyen.

Pwomosyon lang kreyòl la pa sèlman responsablite Akademi Kreyòl Ayisyen, pwofesè, ekriven oswa lengwis. Se yon devwa ki konsène chak sitwayen.

Nou kapab kontribye nan devlopman lang nou an lè nou respekte règ òtograf li, lè nou li liv an kreyòl, lè nou ekri atik, lè nou pwodui emisyon radyo ak televizyon an kreyòl, epi lè nou transmèt richès lang lan bay timoun yo.Jounalis yo ak medya yo genyen yon wòl enpòtan tou. Yo kapab ede popilasyon an jwenn enfòmasyon nan yon lang ki klè, aksesib epi byen ekri. Menm jan an tou, teknoloji ak rezo sosyal yo kapab tounen zouti pou fè kreyòl la vanse pi lwen, depi nou sèvi avèk yo pou kreye kontni ki gen valè.

Yon apèl pou pwoteje lang nou.

Nan okazyon 28 oktòb 2026 la, Jounen Entènasyonal Lang ak Kilti Kreyòl la, se pou chak Ayisyen pran angajman pou li bay lang manman li plis valè. Se pou nou sispann meprize kreyòl la, sispann konsidere li kòm yon lang ki pa kapab sèvi pou syans, pou administrasyon oswa pou devlopman peyi a.

Lang kreyòl ayisyen an se yon eritaj nou resevwa nan men zansèt nou yo. Se yon zouti kominikasyon, yon senbòl rezistans, yon mak idantite ak yon pon ki konekte jenerasyon yo.

Selebre kreyòl la pa vle di sèlman pale li jou 28 oktòb. Sa vle di sèvi avè l avèk respè, devlope li, ekri li kòrèkteman epi fè li sèvi nan tout domèn lavi nasyonal la.

Selebre kreyòl la pa vle di sèlman pale li jou 28 oktòb. Sa vle di sèvi avè l avèk respè, devlope li, ekri li kòrèkteman epi fè li sèvi nan tout domèn lavi nasyonal la.

Jodi a, se pa sèlman yon lang n ap selebre, se diyite yon pèp, memwa yon nasyon ak espwa yon jenerasyon.

Viv lang kreyòl ayisyen an! Viv kilti ayisyen an! Se pou kreyòl la kontinye grandi, briye epi sèvi kòm yon zouti pou edikasyon, inite ak devlopman Ayiti!

Bon Jounen Entènasyonal Lang ak Kilti Kreyòl pou tout Ayisyen, kit yo lakay, kit yo lòt bò dlo!

Radio Présence Fm 106.5 Jérémie

EDITORYAL RADIO PRÉSENCE FM 106.5

Pa Eudes Clermont

Radio Présence FM 106.5 — Enfòmasyon, refleksyon ak vwa kominote a.

© RADIO PRÉSENCE FM 106.5 — TOUT DWA REZÈVE

Nenpòt repwodiksyon, adaptasyon oswa difizyon atik sa a, kit li fèt an antye oswa an pati, san otorizasyon davans Radio Présence FM 106.5, entèdi.